15-daagse West-Middellandse Zee cruise met Holland America Line Zuiderdam

Civitavecchia is de haven van Rome, ongeveer 80 kilometer ten noordwesten van de stad. In de haven staat Fort Michelangelo uit de zestiende eeuw. Neem de trein of een bus naar Rome voor het Colosseum, het Vaticaan en het Forum. Wie in Civitavecchia blijft, loopt door de oude binnenstad en langs de boulevard aan de Middellandse Zee, met restaurants en cafés. Een dag Rome is krap: reken op de reistijd heen en terug en plan niet te veel.

• Colosseum en Forum Romanum in Rome
• Vaticaanstad en Sint-Pietersbasiliek
• Sixtijnse Kapel en Vaticaanse Musea
• Trevifontein en Pantheon Rome
• Fort Michelangelo in de haven van Civitavecchia

Portofino is een klein vissersdorp aan de Ligurische kust met kleurige huizen rond een haven vol jachten. Grote schepen kunnen er niet aanleggen: ze liggen voor anker en je gaat met de tender naar de kade. Vanaf de aanlegplaats loop je in enkele minuten naar de Piazzetta, het pleintje met terrassen aan het water. Een wandelpad omhoog leidt naar Castello Brown met uitzicht over de baai. De kerk San Giorgio staat op de heuvel boven het dorp. Wie meer wil zien, loopt of vaart naar San Fruttuoso, waar onder water het bronzen beeld Cristo degli Abissi staat. Genua ligt op ongeveer een uur rijden, Cinque Terre is een aparte dagtocht.

• Piazzetta en de kleurige havenhuizen
• Castello Brown met uitzicht over de baai
• Kerk San Giorgio op de heuvel
• San Fruttuoso met de Cristo degli Abissi, per boot of te voet
• Lunchen met trofie al pesto

Livorno is een havenstad met een eigen Toscaanse sfeer en een goed vertrekpunt naar Pisa en Florence. Pisa met de Scheve Toren bereik je met de trein in ongeveer een kwartier tot half uur, Florence in ongeveer anderhalf uur. Wie blijft, wandelt door de wijk Nuova Venezia met zijn grachtjes, naar de Fortezza Vecchia bij de haven en naar de vishal en markt. Het Museo Civico Giovanni Fattori laat schilderijen zien van de Macchiaioli. Lucca met zijn stadsmuren is ook een goede halve dag.

• Pisa: Scheve Toren en Piazza dei Miracoli
• Florence: Uffizi en Duomo, met de trein
• Lucca: wandelen op de stadsmuren
• Fortezza Vecchia en de haven
• Nuova Venezia en de markthal

Marseille is de tweede stad van Frankrijk en al ruim zesentwintig eeuwen een havenstad. Vanaf de cruisekade ga je met de shuttle of per taxi naar de Vieux Port, waar de vissersboten aanleggen en de terrassen vol staan. Fort Saint-Jean en het Mucem, het museum voor de Middellandse Zee, liggen aan de ingang van de haven. Boven de stad staat de basiliek Notre-Dame de la Garde, met uitzicht over zee en stad. De wijk Le Panier is de oudste buurt, met smalle straatjes en kleine winkels. Eet bouillabaisse of neem de boot naar het eiland met Château d'If.

• Basiliek Notre-Dame de la Garde, uitzicht over de stad
• Calanques, kliffen en baaien ten zuiden van de stad
• Vieux Port en de wijk Le Panier
• Château d'If, vesting op een eiland
• Markten en bouillabaisse

Gibraltar is een Brits overzees gebied waar Europa en Afrika bijna raken. De Rots van Gibraltar domineert het landschap en via een kabelbaan kijk je uit over de Straat van Gibraltar. In het centrum staan Britse en Spaanse invloeden naast elkaar, en het Gibraltar Museum vertelt de geschiedenis van dit strategische punt. Het centrum ligt op loopafstand van de haven. Ga naar de Rots, waar de berberapen leven.

• Rots van Gibraltar, kalkstenen rots boven de stad
• Berberapen in het natuurreservaat
• Main Street, winkelen
• Moorse burcht, middeleeuwse vesting
• Punta Europa, uitzicht over de Straat van Gibraltar

Barcelona ligt aan de Middellandse Zee en combineert stad, strand en architectuur van Gaudí. Sommige terminals liggen aan de voet van de Rambla, andere op Moll Adossat; daar heb je een pendelbus of taxi nodig naar het centrum. Vanaf het Columbusmonument loop je de Rambla op naar de Barri Gòtic, de oude wijk met smalle straatjes en de kathedraal. Het Picasso Museum ligt in El Born, vlak bij de oude stad. De Sagrada Família en Park Güell liggen verder van de haven; voor beide reserveer je vooraf een tijdslot. Wie weinig tijd heeft, blijft in de oude stad en eet wat in een tapasbar.

• Sagrada Família, kerk van Gaudí (tijdslot vooraf boeken)
• Park Güell met uitzicht over de stad
• Picasso Museum in El Born
• Barri Gòtic en de Rambla
• Kathedraal van Barcelona in de Barri Gòtic

Valencia combineert futuristische architectuur met een oude binnenstad. De cruiseterminal ligt ongeveer drie kilometer van het centrum, dus je neemt een taxi, de bus of de metro. De Stad van de Kunsten en Wetenschappen is een complex van witte, moderne gebouwen. Het Turiapark is een groen lint door de stad, waar je kunt wandelen en fietsen. In de oude binnenstad staat de Mercado Central, een overdekte markthal in een modernistisch gebouw. Paella komt oorspronkelijk uit de streek rond het meer van de Albufera, ten zuiden van de stad. Combineer het centrum met een uur op het stadsstrand Malvarrosa.

• Stad van de Kunsten en Wetenschappen
• Turiapark: wandelen en fietsen door de stad
• Mercado Central: overdekte markthal
• Stadsstrand Malvarrosa
• Albufera: meer in de streek van de paella (ongeveer 10 km)

Alicante is een havenstad aan de Middellandse Zee, met een mix van moderne architectuur en mediterrane tradities. Het stadscentrum ligt op nog geen kilometer van de aanlegsteiger, dus je loopt er zo naartoe. Het kasteel Santa Bárbara ligt hoog boven de stad en biedt uitzicht over kust en bergen. Verder loop je door de oude stad met haar smalle straatjes en over de Explanada de España, een boulevard met palmen. Het zandstrand Playa del Postiguet ligt vlakbij. Combineer een wandeling door het centrum met een middag strand en lokale tapas.

• Kasteel Santa Bárbara met uitzicht over de stad
• Playa del Postiguet, stadsstrand
• MARQ, archeologisch museum
• Palmbos van Elche
• Excursie naar Elche, UNESCO-erfgoed

Málaga is een van de makkelijkste aanloophavens van de Middellandse Zee. Het schip ligt aan de Muelle de Levante of bij het Palmeral, en vanaf daar loop je in een kwartier langs de jachthaven het centrum in. Je hebt hier dus geen excursie nodig om de stad te zien. In de oude stad staat de Alcazaba, het Moorse vestingpaleis, met daarboven kasteel Gibralfaro en het beste uitzicht over de baai. Het Museo Picasso zit in een paleis uit de zestiende eeuw, een paar straten van de kathedraal die vanwege haar nooit afgebouwde tweede toren La Manquita heet, de eenarmige. Het stadsstrand La Malagueta begint vlak naast de haven. Wil je verder weg, dan ligt Ronda op ongeveer honderd kilometer door de bergen en Granada met het Alhambra op zo'n honderdtwintig. Dat zijn allebei lange dagen, dus kijk goed naar de vertrektijd van je schip.

• Alcazaba en kasteel Gibralfaro boven de stad
• Museo Picasso in Palacio de Buenavista
• Kathedraal La Manquita, de eenarmige
• Stadsstrand La Malagueta naast de haven
• Ronda op ongeveer honderd kilometer

Tanger ligt waar de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan samenkomen, aan de Straat van Gibraltar. Vanaf de haven bereik je in korte tijd de medina met zijn kronkelende souks, of je wandelt naar het stadsstrand met uitzicht op de kust van Spanje. Het Kasbah Museum in het oude sultanspaleis vertelt over de geschiedenis van de stad. De Grotten van Hercules, volgens de legende de schuilplaats van Hercules zelf, liggen even buiten de stad. Het centrum ligt dicht bij de haven. Chefchaouen vraagt een lange dagtocht.

• Medina van Tanger, historische oude stad
• Kasbah, sultanspaleis en uitzichtpunt
• Grote Moskee
• Stadsstrand van Tanger
• Chefchaouen, de blauwe stad (dagtocht, ruim twee uur rijden)

Cádiz is een van de oudste steden van Europa, gelegen op een smal schiereiland met zeewater aan beide zijden. Het historische centrum met nauwe straatjes en gele huizen ligt op loopafstand van de haven. Bezoek de kathedraal met de gouden koepel, loop over de Plaza San Juan de Dios en ga naar Playa de la Caleta, het stadsstrand vlak bij de oude stad. Loop door het compacte centrum en eet tapas op een van de pleinen.

• Kathedraal van Cádiz met gouden koepel
• Playa de la Caleta, stadsstrand in de oude stad
• Kasteel van San Sebastián op een rotseiland
• Sherrybodega's in Jerez de la Frontera
• Sevilla met het Alcázar, dagexcursie

Lissabon ligt op heuvels langs de brede monding van de Taag. Vanaf de cruiseterminal loop je of neem je een taxi naar Alfama, de oudste wijk, met smalle straatjes en uitkijkpunten. Tram 28 rijdt langs de bekendste stukken van de stad, maar de wachtrij is vaak lang. In Belém, ongeveer zes kilometer westelijk, staan het Jerónimosklooster en de Belémtoren; het Castelo de São Jorge kijkt uit over de oude stad. Het Christusbeeld Cristo Rei staat aan de overkant van de Taag. Wie de stad wil combineren met een strand, gaat per trein naar Cascais.

• Jerónimosklooster in Belém (Unesco)
• Cristo Rei, Christusbeeld aan de overkant van de Taag
• Castelo de São Jorge, burcht boven de stad
• Azulejo's en fado in Alfama
• Cascais en Estoril aan de kust