12-daagse West-Middellandse Zee cruise met Holland America Line Rotterdam

Lissabon ligt op heuvels langs de brede monding van de Taag. Vanaf de cruiseterminal loop je of neem je een taxi naar Alfama, de oudste wijk, met smalle straatjes en uitkijkpunten. Tram 28 rijdt langs de bekendste stukken van de stad, maar de wachtrij is vaak lang. In Belém, ongeveer zes kilometer westelijk, staan het Jerónimosklooster en de Belémtoren; het Castelo de São Jorge kijkt uit over de oude stad. Het Christusbeeld Cristo Rei staat aan de overkant van de Taag. Wie de stad wil combineren met een strand, gaat per trein naar Cascais.

• Jerónimosklooster in Belém (Unesco)
• Cristo Rei, Christusbeeld aan de overkant van de Taag
• Castelo de São Jorge, burcht boven de stad
• Azulejo's en fado in Alfama
• Cascais en Estoril aan de kust

Cádiz is een van de oudste steden van Europa, gelegen op een smal schiereiland met zeewater aan beide zijden. Het historische centrum met nauwe straatjes en gele huizen ligt op loopafstand van de haven. Bezoek de kathedraal met de gouden koepel, loop over de Plaza San Juan de Dios en ga naar Playa de la Caleta, het stadsstrand vlak bij de oude stad. Loop door het compacte centrum en eet tapas op een van de pleinen.

• Kathedraal van Cádiz met gouden koepel
• Playa de la Caleta, stadsstrand in de oude stad
• Kasteel van San Sebastián op een rotseiland
• Sherrybodega's in Jerez de la Frontera
• Sevilla met het Alcázar, dagexcursie

Gibraltar is een Brits overzees gebied waar Europa en Afrika bijna raken. De Rots van Gibraltar domineert het landschap en via een kabelbaan kijk je uit over de Straat van Gibraltar. In het centrum staan Britse en Spaanse invloeden naast elkaar, en het Gibraltar Museum vertelt de geschiedenis van dit strategische punt. Het centrum ligt op loopafstand van de haven. Ga naar de Rots, waar de berberapen leven.

• Rots van Gibraltar, kalkstenen rots boven de stad
• Berberapen in het natuurreservaat
• Main Street, winkelen
• Moorse burcht, middeleeuwse vesting
• Punta Europa, uitzicht over de Straat van Gibraltar

Barcelona ligt aan de Middellandse Zee en combineert stad, strand en architectuur van Gaudí. Sommige terminals liggen aan de voet van de Rambla, andere op Moll Adossat; daar heb je een pendelbus of taxi nodig naar het centrum. Vanaf het Columbusmonument loop je de Rambla op naar de Barri Gòtic, de oude wijk met smalle straatjes en de kathedraal. Het Picasso Museum ligt in El Born, vlak bij de oude stad. De Sagrada Família en Park Güell liggen verder van de haven; voor beide reserveer je vooraf een tijdslot. Wie weinig tijd heeft, blijft in de oude stad en eet wat in een tapasbar.

• Sagrada Família, kerk van Gaudí (tijdslot vooraf boeken)
• Park Güell met uitzicht over de stad
• Picasso Museum in El Born
• Barri Gòtic en de Rambla
• Kathedraal van Barcelona in de Barri Gòtic

Palma is de hoofdstad van Mallorca. De Kathedraal La Seu staat vlak aan het water en is vanaf het schip al te zien. Erachter ligt de oude binnenstad met smalle steegjes, winkels en terrassen. Langs de haven loopt de Paseo Marítimo, waar je naar het centrum wandelt of een taxi of bus neemt, want de terminals liggen op enkele kilometers van de kathedraal. Het strand van Platja de Palma ligt ongeveer twintig minuten met de auto verderop. Bezoek de kathedraal en lunch in de oude stad.

• Kathedraal La Seu
• Koninklijk Paleis La Almudaina
• Stranden Platja de Palma en Cala Major
• Museum Es Baluard voor moderne kunst
• Excursies naar de Serra de Tramuntana

Valletta is de hoofdstad van Malta, een compacte vestingstad die op de Unesco-werelderfgoedlijst staat. De cruiseterminal ligt aan de Grand Harbour; vanaf de kade loop je of neem je de lift naar de bovenstad. De straten zijn steil en de zomerzon is fel, dus draag goede schoenen. Sint-Jans Co-Kathedraal heeft een rijk versierd interieur. De Upper Barrakka Gardens geven uitzicht over de Grand Harbour en Fort Saint Elmo. Het Nationaal Museum van Archeologie toont vondsten uit de prehistorische tempels van Malta. Mdina, de oude hoofdstad, ligt ongeveer twaalf kilometer landinwaarts en Popeye Village aan de noordwestkust, beide een excursie.

• Sint-Jans Co-Kathedraal, barok interieur
• Fort Saint Elmo en uitzicht over de Grand Harbour
• Upper Barrakka Gardens
• Museum van Archeologie, prehistorische tempelvondsten
• Mdina, oude hoofdstad (excursie)

Dezelfde haven als dag 8; de beschrijving en de hoogtepunten staan daar.

Messina ligt aan de Straat van Messina, met Calabrië aan de overkant. In 1908 werd de stad door een zware aardbeving vrijwel helemaal verwoest, dus je ziet vooral herbouwde straten en weinig oude bebouwing. De Dom staat vlak bij de haven. De klokkentoren heeft een grote astronomische klok, en die zet elke dag om twaalf uur een reeks bewegende figuren in gang. Op de Piazza del Duomo staat de Fontana di Orione. Voor het centrum heb je geen vervoer nodig, want het ligt op loopafstand van de kade. Wie verder wil, kan met de trein of bus naar Taormina, ongeveer vijftig kilometer naar het zuiden. Het Griekse theater daar kijkt uit op de Etna. Reken op een halve dag heen en terug, dus alleen doen bij een lange aanlooptijd. De Eolische eilanden zijn met de draagvleugelboot te bereiken, maar dat kost een hele dag.

• Dom met astronomische klokkentoren
• Fontana di Orione op het domplein
• Taormina met het Griekse theater, ongeveer 50 km
• Uitzicht op de Etna vanuit Taormina
• Giardini Naxos, strand onder Taormina

Napels is een drukke havenstad aan de Golf van Napels, met de Vesuvius als achtergrond. De terminal ligt vlak bij het centrum, dus je loopt of neemt een korte taxirit naar de oude binnenstad met smalle straten, barokke kerken en pizzeria's. Napels geldt als de geboorteplaats van de pizza. Het Museo Archeologico Nazionale bewaart veel vondsten uit Pompeï en Herculaneum. Pompeï en de Vesuvius liggen op ongeveer 25 kilometer; per trein of georganiseerde excursie ben je er in ruim een halfuur. Pompeï vraagt een halve dag; blijf je in de stad, dan is er tijd voor het museum en een pizza.

• Oude binnenstad met smalle straten en barokke kerken
• Museo Archeologico, vondsten uit Pompeï en Herculaneum
• Pizza in de stad waar hij vandaan komt
• Pompeï, Romeinse stad begraven in het jaar 79 (excursie, ongeveer 25 km)
• Vesuvius, actieve vulkaan met uitzicht over de baai (excursie, ongeveer 15 km)

Civitavecchia is de haven van Rome, ongeveer 80 kilometer ten noordwesten van de stad. In de haven staat Fort Michelangelo uit de zestiende eeuw. Neem de trein of een bus naar Rome voor het Colosseum, het Vaticaan en het Forum. Wie in Civitavecchia blijft, loopt door de oude binnenstad en langs de boulevard aan de Middellandse Zee, met restaurants en cafés. Een dag Rome is krap: reken op de reistijd heen en terug en plan niet te veel.

• Colosseum en Forum Romanum in Rome
• Vaticaanstad en Sint-Pietersbasiliek
• Sixtijnse Kapel en Vaticaanse Musea
• Trevifontein en Pantheon Rome
• Fort Michelangelo in de haven van Civitavecchia