29-daagse Alaska cruise met Holland America Line Noordam

Seattle ligt tussen Puget Sound en de bergen. Er zijn twee cruiseterminals: Pier 66 ligt aan het centrum, waar je naar Pike Place Market loopt; Pier 91 ligt ongeveer vijf kilometer noordelijker en daar neem je een taxi of pendelbus. Pike Place Market is de bekendste markt, met vis, bloemen en koffie. De Space Needle staat in Seattle Center, bereikbaar met de monorail. Pioneer Square is de oudste wijk van de stad. Het Museum of Flight ligt zo'n vijftien kilometer zuidelijker. Mount Rainier is een lange dagtocht van ruim twee uur enkele reis.

• Pike Place Market, markt aan de haven
• Space Needle, uitkijktoren in Seattle Center
• Pioneer Square, oudste wijk van de stad
• Museum of Flight, vliegtuigcollectie (buiten het centrum)
• Mount Rainier National Park (lange dagtocht)

Seymour Narrows is een vaardag, of eigenlijk een vaaruur. Het is een zeestraat van ongeveer vijf kilometer lang en op het smalste punt zo'n zevenhonderd meter breed, tussen Vancouvereiland en Quadra Island, en het schip vaart er doorheen op weg door de Inside Passage. Het bijzondere zit in het water. Bij opkomend en afgaand tij wordt hier een enorme hoeveelheid zeewater door een nauwe doorgang geperst; de stroming loopt op tot ruim vijftien knopen, met draaikolken en stroomrafelingen langs de oevers. Schepen varen daarom op de kentering, het korte moment waarop de stroom keert. Dat bepaalt de vaartijd: passeert jouw schip midden in de nacht, dan is dat geen willekeurige keuze maar het getij. Midden in de doorgang lag Ripple Rock, een onderwaterberg met twee toppen die tientallen schepen het leven kostte. In 1958 is de top eraf gehaald met wat destijds een van de grootste niet-nucleaire explosies ooit was. Sindsdien is de doorvaart een stuk veiliger, maar de stroming is gebleven. Aan weerszijden zie je bebost bergland, en met een beetje geluk zeehonden of orka's. Ga op tijd naar buiten: het is voorbij voor je het weet.

• Stroming tot ruim vijftien knopen met draaikolken
• Schepen varen op de kentering; het getij bepaalt de tijd
• Ripple Rock, in 1958 opgeblazen om de doorvaart te openen
• Bebost bergland aan beide oevers
• Kans op zeehonden en orka's onderweg

Bella Bella is een kleine Heiltsuk-gemeenschap aan de Inside Passage in Brits-Columbia, midden in het Great Bear Rainforest. Dit is vooral een vaarroute: het schip vaart langs dichte bossen, fjorden en eilandjes. Een cruiseterminal is er niet. De omgeving staat bekend om grizzlyberen, zwarte beren, zeearenden en walvissen, en met geluk zie je er dieren vanaf het dek. Het dorp zelf is klein, met weinig voorzieningen.

• Great Bear Rainforest, regenwoud langs de kust
• Dieren zien: beren, zeearenden en walvissen
• Heiltsuk-gemeenschap en cultuur
• Fjorden en eilanden vanaf het dek

Ketchikan ligt aan de Tongass Narrows in Zuidoost-Alaska en staat bekend om zijn totempalen en zijn kleurrijke houten huizen op palen. Het centrum ligt vlak bij de kade, dus je loopt in enkele minuten naar Creek Street, waar de houten huizen boven de kreek staan. In het Totem Heritage Center zie je oude totempalen uit de streek, en het Southeast Alaska Discovery Center vertelt over natuur en cultuur van de regio. Bij Saxman Native Village, een paar kilometer verderop, staan totempalen en vind je verhalen van de Tlingit. Het regent hier veel, dus neem een regenjas mee. Voor Misty Fjords en het beren kijken boek je een vlieg- of boottocht vooraf.

• Misty Fjords National Monument per watervliegtuig of boot
• Creek Street met houten huizen boven het water
• Zwarte beren kijken vanaf een uitkijkpunt of per vliegtuig
• Totem Heritage Center met oude totempalen
• Saxman Native Village met totempalen en verhalen

Sitka, op het eiland Baranof in Alaska, was de hoofdstad van Russisch Amerika. De meeste grote schepen ankeren hier en brengen je met de tender aan land. Het compacte centrum is lopend te verkennen. De Sint-Michaëlskathedraal met de kenmerkende koepel is het bekendste gebouw, en het Sheldon Jackson Museum toont Tlingit-kunst. Wie van natuur houdt, loopt naar het Alaska Raptor Center of door het Sitka National Historical Park met de totempalen. Kijk daarna rond in de galeries en winkeltjes van de binnenstad en loop langs de gebouwen uit de Russische tijd.

• Sitka National Historical Park met totempalen
• Sint-Michaëlskathedraal uit de Russische tijd
• Sheldon Jackson Museum met Tlingit-kunst
• Alaska Raptor Center, opvang voor roofvogels
• Tongass National Forest rond de stad

Hoonah is een Tlingit-dorp aan de noordkant van Chichagof Island. Schepen leggen meestal aan bij Icy Strait Point, een oude visconservenfabriek die is omgebouwd tot bezoekersplek, op ongeveer twee kilometer van het dorp. Vanaf de kade vertrekken tochten om walvissen te zien in Icy Strait en om bruine beren te zoeken in het bos. Ook de ZipRider, een lange zipline, begint hier. In het dorp zelf leer je meer over de Tlingit-cultuur. Glacier Bay ligt verder weg en is geen uitstap vanuit Hoonah.

• Walvissen kijken in Icy Strait
• Bruine beren zoeken op Chichagof Island
• ZipRider, lange zipline bij Icy Strait Point
• Tlingit-cultuur en kunst
• Tongass-regenwoud, wandelroutes

De Hubbard is de grootste gletsjer van Noord-Amerika die tot in zee reikt, en dat merk je aan de maat. Het ijsfront is ruim tien kilometer breed en steekt zo'n dertig meter boven het water uit. Onder water gaat het ijs nog een stuk dieper. Daarachter loopt het ijs nog honderdtwintig kilometer het binnenland in. Dit is een vaardag. Het schip vaart Disenchantment Bay in en blijft op afstand liggen, want de brokken die afbreken zijn zo groot dat ze een golf maken. Hoe dicht je komt hangt af van het drijfijs; dat verschilt per dag en de kapitein beslist ter plekke. Het afbreken zelf heet kalven, en je hoort het voor je het ziet: een knal, en dan pas het ijs dat het water in stort. Blijf kijken en houd je camera klaar, want het gebeurt zonder waarschuwing. Opvallend: waar bijna elke gletsjer ter wereld terugtrekt, groeit deze juist. Twee keer, in 1986 en 2002, schoof hij zo ver op dat hij Russell Fjord afsloot. Het is hier kouder dan je denkt, ook in juli. De wind komt van het ijs af. Neem een jas mee naar het dek.

• Tien kilometer breed ijsfront, zo'n 30 meter boven het water
• Kalvend ijs: je hoort het voor je het ziet
• Groeit, waar bijna elke gletsjer terugtrekt
• Vaardag in Disenchantment Bay, afstand hangt af van het drijfijs

Valdez ligt aan het einde van Prince William Sound in Alaska, omringd door de Chugach Mountains. Het oude dorp werd in 1964 door een zware aardbeving verwoest en is daarna op een andere plek herbouwd. Het Valdez Museum vertelt over de goudkoorts, de aardbeving en de oliepijpleiding, want in Valdez eindigt de Trans-Alaska Pipeline. De olieterminal is industrieel gebied en geen uitkijkpunt. De bekendste tocht is een boottocht naar de Columbia-gletsjer. Het Worthington-gletsjer ligt ruim 45 kilometer landinwaarts langs de weg en is per auto of excursie bereikbaar. Bij Keystone Canyon liggen de watervallen Bridal Veil en Horsetail Falls.

• Boottocht naar de Columbia-gletsjer
• Worthington-gletsjer, ruim 45 km per auto of excursie
• Keystone Canyon: Bridal Veil en Horsetail Falls
• Valdez Museum: goudkoorts, aardbeving en pijpleiding
• Solomon Gulch: zalmkwekerij, zeeleeuwen en beren

College Fjord is een vaardag, geen aanloophaven. Het fjord ligt in Prince William Sound in het zuiden van Alaska, ongeveer tachtig kilometer van Whittier, en je gaat er nergens aan land: het schip vaart langzaam het fjord in, draait voor de gletsjerwand en vaart er weer uit. Aan weerszijden komen de gletsjers tot aan het water. Achterin ligt de Harvardgletsjer, de grootste van het fjord en een van de weinige in Alaska die nog groeit. De Yalegletsjer ernaast trekt zich juist terug. De namen komen van de Harriman-expeditie van 1899. De wetenschappers aan boord vernoemden de gletsjers aan de ene oever naar vrouwencolleges als Smith, Bryn Mawr, Vassar en Wellesley, en die aan de overkant naar Harvard, Yale en Amherst. Vandaar de naam van het fjord. Kleed je warm aan en ga op tijd naar buiten. Je staat stil op een open dek, er drijft ijs in het water en het scheelt op het dek al gauw een paar graden met de kade in Whittier.

• Harvardgletsjer, een van de weinige groeiende in Alaska
• Gletsjers aan beide oevers tot aan het water
• Vaardag: geen kade, geen excursie aan wal
• Vernoemd door de Harriman-expeditie van 1899
• Warm aankleden, je staat stil op een open dek

Unalaska ligt op een eiland in de Aleoeten en is samen met Dutch Harbor een van de grootste visserijhavens van de Verenigde Staten. Het Museum of the Aleutians vertelt over de Unangax en de geschiedenis van de eilanden. De Church of the Holy Ascension is een Russisch-orthodoxe kerk uit 1894 en een nationaal historisch monument. Op en rond Mount Ballyhoo liggen resten uit de Tweede Wereldoorlog, en over de toendra wandel je met uitzicht over de baai. Je ziet er veel Amerikaanse zeearenden, en je kunt vogels kijken.

• Wandelen over de toendra van de Aleoeten
• Mount Ballyhoo met uitzicht en resten uit de Tweede Wereldoorlog
• Church of the Holy Ascension, Russisch-orthodoxe kerk uit 1894
• Museum of the Aleutians
• Amerikaanse zeearenden en andere vogels kijken

Dit is geen haven maar een moment: het schip passeert de poolcirkel, op zesenzestig graden drieendertig noorderbreedte. Vanaf die lijn gaat de zon midden in de zomer niet meer onder, en midden in de winter niet meer op. Op de Noorse kustroute markeert een stalen wereldbol op het eilandje Vikingen de lijn. Die is vanaf het dek te zien; meestal geeft de kapitein er een seintje voor. Veel rederijen maken er een ceremonie van. Wat dat inhoudt verschilt per schip: soms een toespraak en een borrel, soms een schep ijs in de nek. Dat laatste is vrijwillig, hoe hard de animatieploeg ook aandringt. Wat je onderweg ziet is Noorse kust: bergen die tot in zee lopen, eilandjes en zeevogels, met geluk dolfijnen of een dwergvinvis. IJsberen en walrussen leven duizend kilometer noordelijker. De Noordkaap ligt hier niet; die is nog vijfhonderd kilometer verder naar het noorden en een aparte aanloopdag.

• Wereldbol op Vikingen markeert de lijn
• Vanaf hier gaat de zon 's zomers niet onder
• Ceremonie aan boord, ijs in de nek is vrijwillig
• Noorse kust met bergen tot in zee
• Noordkaap ligt 500 km noordelijker, aparte dag

Nome is een oud goudzoekersstadje aan de Beringzee, in het westen van Alaska. Rond 1900 kwamen er tienduizenden goudzoekers naartoe en de straten aan het water zijn nog steeds van die tijd. In Front Street staan de oude gebouwen, en het Carrie M. McLain Memorial Museum vertelt over de goudkoorts en over het leven van de Inupiaq. In maart eindigt hier de Iditarod, de hondensleedrace, en de finishboog staat het hele jaar aan Front Street. Buiten het stadje lopen een paar wegen de toendra op, waar je met wat geluk muskusossen, rendieren en veel vogels ziet. Grote schepen komen hier zelden; het is vooral een stop voor expeditieschepen. Bering Land Bridge National Preserve ligt ruim 100 kilometer noordelijker en is niet even een uitstapje.

• Front Street en de Iditarod-finishboog
• Goudkoortsgeschiedenis in het McLain Museum
• Muskusossen en vogels langs de wegen buiten Nome
• Oude goudbaggers langs de kust

Kodiak ligt op het gelijknamige eiland in de Golf van Alaska, ruim vierhonderd kilometer ten zuidwesten van Anchorage. Het is een van de grootste vissershavens van de Verenigde Staten, en dat zie je aan de kade: krabbenkorven, netten en kotters tot aan het einde van de steiger. De Russen stichtten hier in 1784 hun eerste nederzetting in Alaska. Het Baranov Museum zit in een pakhuis uit die tijd en vertelt dat verhaal, samen met dat van de Alutiiq, de oorspronkelijke bewoners. Even verderop staat de Russisch-orthodoxe kerk, nog altijd in gebruik. Het eiland is vooral bekend om de kodiakbeer, de grootste bruine beer ter wereld. Die leeft in het Kodiak National Wildlife Refuge, dat je alleen per watervliegtuig of boot bereikt. Reken daarvoor op een halve tot een hele dag. Blijf je in de stad, bezoek dan Fort Abercrombie: bunkers en kanonstellingen uit de Tweede Wereldoorlog, weggezakt tussen het regenwoud aan de kust.

• Kodiak National Wildlife Refuge, beren kijken per watervliegtuig of boot
• Baranov Museum over de Russische tijd
• Russisch-orthodoxe Heilige Opstandingskerk
• Fort Abercrombie, bunkers uit de Tweede Wereldoorlog
• Vissen op heilbot en zalm

Anchorage is de grootste stad van Alaska en voor de meeste cruises het begin- of eindpunt van de reis. Let op één ding: je schip legt hier meestal niet aan. De zeeschepen gebruiken Whittier of Seward, een uur of twee rijden verderop, en de rederij regelt het vervoer daartussen met bus of trein. Staat Anchorage in je vaarschema, reken dan op die overstap. In de stad zelf is het Anchorage Museum de beste besteding van een paar uur: kunst, geschiedenis en een afdeling over de inheemse volken van Alaska. Uitgebreider is het Alaska Native Heritage Center aan de rand van de stad, met huizen van de verschillende volken op ware grootte. Het Tony Knowles-kustpad loopt vanaf het centrum ongeveer achttien kilometer langs het water. Fietsen zijn ter plekke te huur, en elanden zijn er geen zeldzaamheid. Veel reizigers plakken er een nacht aan vast om naar Denali te gaan, of nemen de trein door het Chugach-gebergte. Dat laatste is geen excursie maar een reis op zich.

• Anchorage Museum, kunst en geschiedenis
• Alaska Native Heritage Center
• Fietsen langs het water over het Tony Knowles-kustpad
• Treinrit door het Chugach-gebergte
• Denali, meestal met een overnachting landinwaarts

Dezelfde haven als dag 19; de beschrijving en de hoogtepunten staan daar.

Glacier Bay is een vaardag, geen haven. Je gaat hier niet van boord: het schip vaart de baai in, blijft een uur of acht, en vaart er weer uit. Wat het bijzonder maakt is de vergunning. Het park laat maar een beperkt aantal grote schepen per dag toe, dus niet elke Alaska-cruise komt erin. Staat het in je vaarschema, dan heb je iets wat veel anderen niet krijgen. Bij de ingang komen parkwachters aan boord vanaf een bootje. Zij vertellen de hele dag door over wat je ziet, en achterin het schip zetten ze meestal een tafel op met botten, vachten en kaarten. Aan het einde van de baai ligt de Margerie Glacier, een ijsfront van zo'n vijfenzeventig meter hoog waar het schip stil voor gaat liggen en langzaam ronddraait, zodat iedereen aan beide kanten kan kijken. Als het ijs afbreekt klinkt het als een donderslag. Een cijfer dat het verhaal vertelt: toen George Vancouver hier in 1794 langsvoer, was de baai nog een muur van ijs. Het ijs is sindsdien ruim honderd kilometer teruggetrokken. Waar je nu vaart, was toen gletsjer.

• Margerie Glacier, ijsfront van 75 meter
• Beperkt aantal schepen per dag toegelaten
• Parkwachters aan boord die de dag begeleiden
• Honderd kilometer ijs teruggetrokken sinds 1794
• Zeehonden op de ijsschotsen, walvissen in de baai

Haines ligt aan het Lynn Canal in Zuidoost-Alaska en is een kleine plaats met een sterke kunstscène en Tlingit-cultuur. De kade ligt bij Fort Seward, een voormalig legerfort met houten officiershuizen, galerijen en werkplaatsen van lokale kunstenaars. Het Sheldon Museum vertelt over de Tlingit en de geschiedenis van de streek, en het American Bald Eagle Foundation Center toont de dieren van de omgeving. Het Alaska Chilkat Bald Eagle Preserve langs de Chilkat River staat bekend om zijn zeearenden. De meeste arenden zie je in het late najaar, in de zomer zijn het er minder. Met de snelle veerboot ben je in ongeveer 45 minuten in Skagway.

• Alaska Chilkat Bald Eagle Preserve: zeearenden langs de rivier
• Sheldon Museum: Tlingit-cultuur en lokale geschiedenis
• Fort Seward: voormalig legerfort
• Galerijen en kunstenaarswerkplaatsen bij Fort Seward
• American Bald Eagle Foundation Center: de dieren van de omgeving
• Battery Point Trail langs Portage Cove

Juneau, de hoofdstad van Alaska, ligt ingesloten tussen bergen en gletsjers in een ruig landschap. Vanaf de haven bereik je makkelijk het Mendenhall Glacier, waar je de gletsjer van dichtbij kunt bekijken of ernaartoe kunt wandelen. Het Alaska State Museum vertelt over de Tlingit-cultuur en het verleden van de goudzoekers, en het compacte centrum met historische gebouwen en restaurants ligt op loopafstand van de kade. Op een geleide natuurtour zie je bruine beren en zeearenden in hun eigen leefomgeving. Bijna elke gast gaat naar het Mendenhall Glacier of kiest een natuurtour.

• Mendenhall Glacier, een half uur van de kade
• Beren en walvissen kijken
• Alaska State Museum
• Goldbelt Tram naar Mount Roberts
• Sporen van de goudmijnbouw bij Treadwell

Endicott Arm is geen haven maar een vaardag. Het schip draait een fjord van bijna vijftig kilometer in, tussen granieten wanden waar watervallen vanaf komen, en keert aan het einde weer om. Je gaat hier niet van boord. Aan het hoofd van het fjord ligt de Dawes Glacier, een gletsjer die tot in zee reikt. Als het ijs afbreekt, hoor je het eerder dan je het ziet: een knal als een kanonschot, en dan pas de brokken die het water in storten. Hoe dicht het schip erbij komt hangt af van de hoeveelheid drijfijs; soms is het te veel en blijft de kapitein op afstand. Op de ijsschotsen in het fjord liggen zeehonden, die hier hun jongen werpen juist omdat het ijs de orka's op afstand houdt. Boven de wanden cirkelen zeearenden. Kleed je warm aan en ga naar buiten. Dit is een dag waarop het dek de beste plek van het schip is, ook als het motregent, en dat doet het hier vaak.

• Dawes Glacier die tot in zee kalft
• Vijftig kilometer fjord tussen granietwanden
• Zeehonden met jongen op de ijsschotsen
• Watervallen langs de granietwanden
• Zeearenden boven de wanden

Wrangell ligt aan de monding van de Stikine River in Zuidoost-Alaska en is een van de oudste plaatsjes van de staat. Bij Petroglyph Beach, vlak bij de kade, zie je bij eb rotstekeningen die duizenden jaren oud zijn. Op Chief Shakes Island staat een clanhuis van de Tlingit met totempalen. Het Wrangell Museum en het centrum liggen op loopafstand. Met een jetboot vaar je de Stikine River op, waar je gletsjers, zeehonden en veel zeearenden ziet. Beren zie je het best bij het Anan Wildlife Observatory, een dagtocht per boot of watervliegtuig. Zwarte beren en bruine beren vangen daar in de zomer zalm. Daarvoor heb je een vergunning nodig, dus regel dit vooraf.

• Petroglyph Beach, eeuwenoude rotstekeningen
• Chief Shakes Island, clanhuis van de Tlingit met totempalen
• Stikine River, jetboottocht
• Anan Wildlife Observatory, beren bij de zalmtrek (dagtocht, vergunning nodig)
• Wrangell Museum en lokale kunst

Prince Rupert ligt aan de noordkust van Brits-Columbia en staat bekend als een van de regenachtigste steden van Canada. De Tsimshian wonen hier al duizenden jaren, en het Museum of Northern British Columbia vertelt hun geschiedenis en die van de zalmvisserij. Vanaf de cruiseterminal loop je in een paar minuten naar Cow Bay, de oude havenbuurt met cafés, winkeltjes en houten gevels op palen. Buiten de stad ligt het Khutzeymateen-reservaat, op ongeveer 45 kilometer, waar je per boot grizzlyberen kunt zien. Wie liever dichterbij blijft, boekt een tocht om walvissen en zeearenden te zien of bezoekt de North Pacific Cannery in Port Edward, een oude zalmconservenfabriek.

• Museum of Northern British Columbia over de Tsimshian
• Cow Bay, de oude havenbuurt
• Bootexcursie naar het Khutzeymateen grizzlyreservaat
• Walvissen en zeearenden zien vanaf de boot
• North Pacific Cannery in Port Edward, oude zalmconservenfabriek

Seattle ligt tussen Puget Sound en de bergen. Er zijn twee cruiseterminals: Pier 66 ligt aan het centrum, waar je naar Pike Place Market loopt; Pier 91 ligt ongeveer vijf kilometer noordelijker en daar neem je een taxi of pendelbus. Pike Place Market is de bekendste markt, met vis, bloemen en koffie. De Space Needle staat in Seattle Center, bereikbaar met de monorail. Pioneer Square is de oudste wijk van de stad. Het Museum of Flight ligt zo'n vijftien kilometer zuidelijker. Mount Rainier is een lange dagtocht van ruim twee uur enkele reis.

• Pike Place Market, markt aan de haven
• Space Needle, uitkijktoren in Seattle Center
• Pioneer Square, oudste wijk van de stad
• Museum of Flight, vliegtuigcollectie (buiten het centrum)
• Mount Rainier National Park (lange dagtocht)