65-daagse Wereldcruise & Grand Voyages cruise met de Azamara Journey

Portsmouth is al eeuwen de thuishaven van de Royal Navy. In het Historic Dockyard liggen HMS Victory, het vlaggenschip van Nelson in de slag bij Trafalgar, en de Mary Rose, het schip van Hendrik VIII dat in 1545 zonk en in 1982 werd gelicht. Het Dockyard ligt een paar kilometer van de cruiseterminal, dus reken op een shuttle of taxi. In Old Portsmouth loop je langs de Camber naar Southsea Castle en de promenade met uitzicht op het Solent. Bij Gunwharf Quays, naast de Spinnaker Tower, zitten winkels en restaurants. Wie liever het binnenland in gaat, kan een dagtocht naar Stonehenge boeken.

• Historic Dockyard met HMS Victory en de Mary Rose
• Spinnaker Tower
• Winkelen bij Gunwharf Quays
• Dagtocht naar Stonehenge en Salisbury
• Veerboot naar het Isle of Wight

Liverpool is de bakermat van The Beatles en een van de belangrijkste havensteden van Engeland. De cruiseterminal ligt op loopafstand van het centrum. Het Albert Dock met zijn victoriaanse pakhuizen herbergt The Beatles Story en het Merseyside Maritime Museum. De kathedraal en Mathew Street, waar de Cavern Club nog steeds live muziek heeft, liggen ook op loopafstand. Loop langs de Three Graces en door de wijk met huizen uit de Georgiaanse tijd en bezoek de muzikale geschiedenis van de stad.

• Albert Dock: historisch havencomplex
• Walker Art Gallery en andere musea
• Kathedraal van Liverpool
• Excursie naar Snowdonia, ongeveer twee uur rijden
• The Three Graces: drie beroemde gebouwen aan het water

Dublin ligt aan de monding van de Liffey, en het centrum ligt ongeveer 3 km van de cruisekade; je gaat met een shuttle, bus of taxi. In de stad loop je langs Georgiaanse pleinen en over Grafton Street. Trinity College bewaart het Book of Kells, en het Guinness Storehouse vertelt hoe het bier wordt gebrouwen. Temple Bar is de uitgaanswijk met pubs en live muziek. Dublin Castle en de St. Patrick's Cathedral liggen dicht bij elkaar in het oude centrum. Glendalough in de Wicklow Mountains, met een middeleeuwse kloosternederzetting, ligt ongeveer 50 km ten zuiden en is een halve dagexcursie.

• Trinity College en het Book of Kells
• Guinness Storehouse
• Dublin Castle
• St. Patrick's Cathedral
• Glendalough in de Wicklow Mountains (excursie)

Dezelfde haven als dag 4; de beschrijving en de hoogtepunten staan daar.

Greenock is een havenstad aan de Clyde en de plek waar de grote schepen aanleggen voor Glasgow. Het centrum ligt op ongeveer tien tot vijftien minuten lopen van de terminal. Het McLean Museum vertelt over de lokale geschiedenis en de scheepsbouw. Op Lyle Hill staat een groot Lotharings kruis, ter herinnering aan de Franse zeelieden die in de Tweede Wereldoorlog vanuit deze haven vertrokken, met uitzicht over de Clyde. Newark Castle in Port Glasgow, ruim 3 kilometer verderop, is een kasteel uit de vijftiende en zestiende eeuw. Neem de trein of bus naar Glasgow (ongeveer 35 kilometer) of naar Loch Lomond.

• McLean Museum en kunstgalerie
• Lyle Hill met het Lotharings kruis en uitzicht over de Clyde
• Newark Castle in Port Glasgow
• Loch Lomond (excursie)
• Kelvingrove Art Gallery in Glasgow (35 km)
• Glasgow Cathedral en de Necropolis (35 km)

Douglas is de hoofdstad van het Isle of Man, aan een brede baai aan de oostkant van het eiland. De aanlegplaats ligt dicht bij het centrum. Langs de baai loopt een lange promenade met negentiende-eeuwse hotels, waar paardentrams rijden. Het Manx Museum vertelt de geschiedenis van het eiland, van de Vikingen tot nu. In de stad staan het Gaiety Theatre en de Villa Marina. Vanuit Douglas vertrekken ook de stoomtrein naar Port Erin en de elektrische tram naar Laxey. Daar draait het Laxey Wheel, het grootste werkende waterrad ter wereld. Peel en Peel Castle liggen aan de westkant, ongeveer een halfuur rijden.

• Stoomtrein van Douglas naar Port Erin
• Paardentram langs de promenade
• Laxey Wheel: groot waterrad bij Laxey (12 km)
• Manx Museum: geschiedenis van het eiland
• Peel Castle: middeleeuwse burcht bij Peel (excursie)

Invergordon ligt aan de Cromarty Firth, een van de diepste natuurlijke havens van Schotland, en was lang een marinebasis. In het stadje zie je muurschilderingen op de gevels, en de kade ligt op loopafstand van de hoofdstraat. Ga op excursie naar Loch Ness en Urquhart Castle, naar Dunrobin Castle of naar een whiskydistilleerij in de buurt, zoals Dalmore in Alness of Glenmorangie in Tain. In de Moray Firth zwemmen tuimelaars, en er vertrekken bootjes om ze te zien.

• Loch Ness en Urquhart Castle
• Dunrobin Castle
• Whiskydistilleerijen Dalmore en Glenmorangie
• Muurschilderingen in Invergordon
• Tuimelaars zien vanaf een boot in de Moray Firth

Aberdeen heet de Zilveren Stad, naar het grijze graniet waarvan de stad is gebouwd. Het centrum met Union Street en Marischal College ligt een paar kilometer van de haven; afhankelijk van de kade kom je er met een shuttle, bus of taxi. Het Aberdeen Maritime Museum vertelt over de visserij, de scheepsbouw en de olie uit de Noordzee. Het vissersbuurtje Footdee ligt aan de haveningang. Buiten de stad liggen Dunnottar Castle bij Stonehaven, ongeveer 25 km ten zuiden, en Balmoral Castle in Royal Deeside, ongeveer 90 km verderop. De whiskydistilleerderijen van Speyside liggen ruim een uur rijden.

• Aberdeen Maritime Museum
• Union Street en Marischal College in graniet
• Dunnottar Castle bij Stonehaven
• Balmoral Castle in Royal Deeside (excursie)
• Whiskyroute door Speyside (excursie)

Dundee is een voormalige jute- en scheepsbouwstad aan de Tay die zich heeft vernieuwd als stad van cultuur. Het V&A Dundee, een museum voor ontwerp, staat aan het water, net als de RRS Discovery, het schip van kapitein Scott. De binnenstad met winkels en restaurants ligt op loopafstand van de haven. Met wat extra tijd bezoek je Glamis Castle, ruim twintig kilometer verderop, of het badplaatsje Broughty Ferry. Combineer het museum met een wandeling langs de rivier.

• V&A Dundee: museum voor ontwerp aan de Tay
• RRS Discovery: het schip van kapitein Scott
• Glamis Castle: kasteel op ruim 20 km
• Dundee Contemporary Arts: moderne kunst
• St Andrews: middeleeuwse universiteitsstad

Dezelfde haven als dag 11; de beschrijving en de hoogtepunten staan daar.

Leith, de havenwijk van Edinburgh, biedt direct toegang tot een van Schotlands meest karaktervolle steden. Vanaf de aanlegplek loop je naar de Royal Yacht Britannia, het voormalige koninklijke jacht dat nu open is voor bezoekers. Het historische centrum van Edinburgh ligt op ongeveer drie kilometer en is per tram of bus te bereiken, met de Royal Mile en Edinburgh Castle als hoogtepunten. Leith zelf is een havenwijk met moderne restaurants en galerieën. Bezoek eerst het jacht en pak daarna de tram naar de oude binnenstad.

• Royal Yacht Britannia, het voormalige koninklijke jacht
• Royal Mile en Edinburgh Castle
• Palace of Holyroodhouse
• Nationaal Museum van Schotland
• Arthur's Seat en Holyrood Park
• Dagtocht naar de Schotse Hooglanden

Dezelfde haven als dag 13; de beschrijving en de hoogtepunten staan daar.

Rosendal is een rustig dorp aan de Hardangerfjord, aan de voet van de Folgefonna-gletsjer. De bekendste bezienswaardigheid is het Baroniet Rosendal, een landhuis uit 1665 met tuinen en de enige baronie van Noorwegen. Het dorpscentrum is klein en overzichtelijk. Vanuit Rosendal start je gletsjerwandelingen met gids in het Folgefonna-nationaalpark en wandelingen langs het water. Bergen ligt op ruim een uur rijden. Bezoek het Baroniet en loop daarna door het dorp.

• Baroniet Rosendal, landhuis uit 1665
• Tuinen en rozentuin van het Baroniet
• Folgefonna, gletsjerwandeling met gids
• Hardangerfjord, wandelen langs het water

Olden is een dorpje aan het Nordfjord, tussen steile bergen en gletsjers. Het schip legt aan bij het dorp, waar je het Olden-kerkje vindt, een houten kerk uit 1759. De Briksdalsgletsjer, een zijarm van de Jostedalsbreen, ligt op ongeveer 25 kilometer en is bereikbaar met een korte autorit en daarna een wandeling. Vanuit Loen, een paar kilometer verderop, brengt de Loen Skylift je omhoog voor het uitzicht over het fjord. Lokale gidsen organiseren kajak en bootexcursies op het fjord. Het dorp zelf is klein, met enkele winkels en cafés. De gletsjertocht vraagt vervoer en een wandeling; in het dorp loop je langs het fjord.

• Briksdalsgletsjer, ongeveer 25 kilometer vanaf Olden, daarna een wandeling
• Nordfjord, het fjord waaraan Olden ligt
• Oldevatnet, meer met bergzicht
• Loen Skylift, kabelbaan met uitzicht over Nordfjord
• Olden-kerkje, houten kerk uit 1759

Ålesund is bekend om zijn Art Nouveau-architectuur (Jugendstil), die na de grote stadsbrand van 1904 is gebouwd. Het centrum ligt op loopafstand van de kade. Beklim de 418 treden naar het uitkijkpunt op de Aksla voor uitzicht over de stad, de eilanden en de bergen. Atlanterhavsparken, een groot zeeaquarium, ligt ongeveer 3 kilometer van het centrum. Met bus of taxi kom je bij de vuurtoren van Alnes op het eiland Godøy, met uitzicht over de open zee. Veel cruisegasten combineren een stadswandeling met de trap naar Aksla.

• Art Nouveau in het centrum
• Aksla, uitkijkpunt na 418 treden
• Atlanterhavsparken, zeeaquarium
• Vuurtoren van Alnes op Godøy
• Geirangerfjord als dagexcursie

Svolvær is de hoofdplaats van de Lofoten en een vissersplaats met houten huizen en rekken waar stokvis hangt te drogen. De kade ligt in het centrum, dus je loopt zo het dorp in. Boven het dorp staat de Svolværgeita, een rots met twee pieken die bergbeklimmers aantrekt. Vanaf de kade vertrekken boottochten naar het Trollfjord, een smalle fjord met steile wanden, en zeearendsafari's. In Kabelvåg, ongeveer zeven kilometer verderop, staan het Lofotmuseum en het aquarium. Het weer wisselt snel, dus kleed je in lagen.

• Svolværgeita: rots met twee pieken boven het dorp
• Boottocht door het Trollfjord
• Zeearendsafari per boot
• Lofotmuseum in Kabelvåg
• Stokvisrekken en vissersgeschiedenis

Tromsø ligt driehonderdvijftig kilometer boven de poolcirkel en is met zeventigduizend inwoners de grootste stad van Noord-Noorwegen. Het schip legt aan op loopafstand van het centrum, een kwartier lopen. Wat je ziet hangt volledig af van wanneer je komt. Van eind mei tot eind juli gaat de zon niet onder, om middernacht kun je buiten de krant lezen. Noorderlicht is dan onmogelijk; daarvoor moet het donker zijn, en dat is het pas vanaf eind september. Vaar je in mei, juni of juli, reken er dan niet op, wat een brochure ook belooft. Eind september of later kan het wél, en dan is de kans hier groot. Over de brug staat de IJszeekathedraal uit 1965, een witte driehoek van beton met een glas-in-loodwand van twintig meter hoog aan de achterkant. De kabelbaan Fjellheisen brengt je in vier minuten naar 421 meter, met uitzicht over de stad, het eiland en de bergen erachter. Bij helder weer is dat het mooiste van de dag. Het Poolmuseum gaat over de expedities van Amundsen en Nansen en over de zeehondenjacht. En Mack is de noordelijkste brouwerij ter wereld, in het centrum.

• Middernachtzon van eind mei tot eind juli
• Noorderlicht: alleen vanaf eind september
• IJszeekathedraal met glaswand van 20 meter
• Fjellheisen, kabelbaan naar 421 meter
• Poolmuseum over Amundsen en Nansen

Honningsvåg is de haven voor de Noordkaap, het bekende uitzichtpunt in het uiterste noorden van Noorwegen. Het stadje ligt op een eiland en is klein genoeg om te voet te verkennen. De kerk is een van de weinige gebouwen die de verwoesting van 1944 overleefden. De bus naar de Noordkaap rijdt in ongeveer een uur ruim 30 kilometer over een kale toendraweg naar het plateau, een klif van 307 meter hoog. Andere excursies zijn een vogelsafari bij Gjesvær en een koningskrabsafari. Van half mei tot eind juli schijnt hier de middernachtzon.

• Noordkaap, klif van 307 meter
• Vogelsafari bij Gjesvær, met papegaaiduikers
• Middernachtzon van half mei tot eind juli
• Koningskrabsafari
• Kerk van Honningsvåg

Alta ligt in het noorden van Noorwegen aan de Altafjord, ver boven de poolcirkel, en staat bekend om het noorderlicht in de donkere maanden. Het Alta Museum toont de rotstekeningen van Hjemmeluft, tot zesduizend jaar oud en Unesco-werelderfgoed. Daarnaast zijn er sneeuwscooter- en hondensleetochten en wandelingen over de Finnmarksvidda, het hoogvlakte-landschap landinwaarts. De Noordkaap ligt ver weg en past niet bij een dag in Alta. Kom je in de winter, dan is het noorderlicht je doel.

• Noorderlicht boven de Altafjord, in de donkere maanden
• Alta Museum met de rotstekeningen van Hjemmeluft
• Hondensleetochten en sneeuwscootersafari
• Finnmarksvidda, hoogvlakte in het binnenland

Harstad ligt op het eiland Hinnøya in Noord-Noorwegen. Het centrum ligt vlak bij de kade en je loopt er zo heen. Op Trondenes, enkele kilometers van het centrum, staat het Trondenes Historiske Senter, dat de geschiedenis van de streek vertelt. Daarnaast staat er een middeleeuwse stenen kerk, de noordelijkste van zijn soort in Noorwegen. Bij het fort staat de Adolfkanonen, Duits kustgeschut uit de Tweede Wereldoorlog. Voor natuur zijn er boottochten door de fjorden rond het eiland. Combineer het centrum met een bezoek aan Trondenes.

• Trondenes Historiske Senter
• Kerk van Trondenes uit de middeleeuwen
• Adolfkanonen: Duits kustgeschut uit de oorlog
• Vågsfjorden en de bergen eromheen
• Boottocht op de Vågsfjord en rond Hinnøya

Bodø ligt net boven de poolcirkel aan de Vestfjord, met de Lofoten aan de overkant van het water. Vanaf de kade loop je in tien minuten het centrum in. De stad is in mei 1940 vrijwel volledig platgebombardeerd en daarna opnieuw opgebouwd, dus verwacht geen oude binnenstad. In 2024 was Bodø culturele hoofdstad van Europa, en daar is het nodige van blijven staan. Het Luchtvaartmuseum is beter dan het klinkt: een groot gebouw in de vorm van een propeller, met toestellen uit de Koude Oorlog toen hier een belangrijke luchtmachtbasis lag. Het bijzonderste ligt op ruim een half uur rijden. Bij Saltstraumen perst het getij vierhonderd miljoen kubieke meter water door een doorgang van honderdvijftig meter breed, vier keer per dag. Dat levert de sterkste getijdenstroom ter wereld op, met draaikolken van meters doorsnee. Het werkt alleen op de juiste tijden, dus kijk vooraf in het getijschema als je erheen wilt. Van begin juni tot begin juli gaat de zon niet onder. Noorderlicht kan vanaf eind september.

• Saltstraumen, sterkste getijdenstroom ter wereld
• Noorderlicht vanaf eind september
• Luchtvaartmuseum in een propellervormig gebouw
• In 1940 platgebombardeerd, geheel herbouwd
• Middernachtzon van begin juni tot begin juli

Trondheim was in de middeleeuwen de hoofdstad van Noorwegen. De Nidarosdom, de grootste middeleeuwse kerk van Scandinavië, staat op de plek waar Olav de Heilige is begraven en is nog steeds het einddoel van een bedevaartsroute. De kade ligt op ongeveer een kilometer van het centrum. Daar loop je naar de Dom en over het plein Torvet. Steek daarna de Gamle Bybro over, de oude stadsbrug met een rood houten poortje. Aan de andere kant ligt de wijk Bakklandet, met houten huizen in felle kleuren, koffiebars en kleine winkeltjes. De vesting Kristiansten ligt op een heuvel boven de stad en geeft een mooi uitzicht over de stad en de fjord. Het Ringve Museum, met muziekinstrumenten uit de hele wereld, ligt een paar kilometer buiten het centrum en is met de bus te bereiken.

• Nidarosdom, middeleeuwse kathedraal
• Gamle Bybro, oude stadsbrug
• Bakklandet, houten huizen langs de Nidelva
• Vesting Kristiansten met uitzicht
• Ringve Museum voor muziekinstrumenten

Kristiansund ligt op een paar eilanden aan de kust van Møre og Romsdal en leefde eeuwenlang van gezouten kabeljauw, de klippfisk. Vanaf de kade loop je zo het centrum in, rond de haven met de oude pakhuizen. In het Klippfiskmuseet zie je hoe het vak werkte. Kristiansund heeft ook een eigen operahuis, waar elk jaar een operafestival is. De kerk van Kirkelandet uit 1964 is opvallend modern. Op een halfuur rijden begint de Atlantische Oceaanweg, met bruggen die over de zee slingeren. Het vissersdorp Grip ligt op zee en is alleen per boot te bereiken, meestal in de zomer.

• Klippfiskmuseet, over gezouten kabeljauw
• Operahuis van Kristiansund, met jaarlijks operafestival
• Kirkelandet kerk, modern gebouw uit 1964
• Atlantische Oceaanweg, per bus of taxi
• Grip, vissersdorp op zee, per boot in de zomer

Arendal is een havenstad aan de zuidkust van Noorwegen. Het compacte centrum ligt aan de kade. In de wijk Tyholmen staan oude witte houten huizen, en het Arendal Gamle Rådhus staat in de buurt. Bomuldsfabriken Kunsthall toont hedendaagse kunst. Met een bootje ga je naar Merdø, een eiland met een museumboerderij, en Tromøy heeft stranden. Er zijn veel cafés langs het water.

• Tyholmen, wijk met oude witte houten huizen
• Arendal Gamle Rådhus, het oude stadhuis
• Bomuldsfabriken Kunsthall, hedendaagse kunst
• Merdø, eiland met museumboerderij, per boot
• Tromøy, eiland met stranden

Skagen ligt op de noordpunt van Denemarken, waar het Skagerrak en het Kattegat elkaar ontmoeten. Het stadje met zijn geel geschilderde huizen is goed te belopen. Bij Grenen, de uiterste punt, sta je met een voet in elke zee. Het Skagens Museum toont werk van de Skagenschilders, en het Anchers Hus laat zien hoe zij woonden. Ten zuiden van de stad staat de Tilsandede Kirke, een kerk die grotendeels onder het zand is verdwenen. Op ongeveer 15 kilometer ligt de wandelduin Råbjerg Mile.

• Grenen: waar twee zeeën samenkomen
• Råbjerg Mile: wandelduin
• Skagens Museum: de Skagenschilders
• Anchers Hus, het woonhuis van de schilders
• Tilsandede Kirke: kerk onder het zand

Kopenhagen ligt aan de Sont en is goed te fietsen of te belopen. De cruiseschepen leggen aan bij Oceankaj of Langelinie; bij Langelinie staat De Kleine Zeemeermin op loopafstand. Het centrum bereik je met de bus, de metro of een taxi. Nyhavn heeft de bekende gekleurde huizen langs het water, en paleis Amalienborg is de winterresidentie van de koninklijke familie. Kasteel Rosenborg heeft een park om te wandelen. Tivoli is een pretpark midden in de stad, met tuinen en avondverlichting. Een rondvaart door de kanalen geeft in een uur een goed overzicht.

• Nyhavn, gekleurde huizen langs het water
• Amalienborg, winterresidentie van de koninklijke familie
• Kasteel Rosenborg en de tuinen
• Tivoli, pretpark en tuinen
• De Kleine Zeemeermin bij Langelinie

Visby is de hoofdplaats van het Zweedse eiland Gotland en staat op de Werelderfgoedlijst om de middeleeuwse stadsmuur en de oude Hanzestad erachter. Grote schepen liggen voor anker en je gaat met een tender aan land. De ringmuur is ruim drie kilometer lang en stamt uit de dertiende eeuw. Het oude centrum ligt vlak bij de haven en is klein genoeg om te voet te doen: kronkelende straten, de Domkerk Sint-Maria en de ruïnes van kerken zoals Sint-Nicolaas en Sint-Karin. Het Gotlands Museum vertelt over de Vikingtijd en de Hanzeperiode. Het vliegveld van Visby ligt vlak bij de stad, maar er vliegen alleen binnenlandse vluchten, voor internationale reizigers is Stockholm de aansluiting.

• Ringmuur van Visby: dertiende eeuw, ruim drie kilometer lang
• Domkerk Sint-Maria
• Gotlands Museum: Vikingtijd en Hanzeperiode
• Kerkruïnes Sint-Nicolaas en Sint-Karin
• Oude Hanzestad: Werelderfgoed

Stockholm ligt op veertien eilanden tussen het Mälarmeer en de Oostzee, en dat maakt de stad vooral vanaf het water mooi. Vanaf de kades bij het centrum loop je naar Gamla Stan, de oude binnenstad met het Koninklijk Paleis en smalle straatjes. Het Vasamuseum toont een oorlogsschip uit 1628 dat vlak na de tewaterlating zonk en bijna helemaal bewaard is gebleven. Het staat op het eiland Djurgården, dat je met tram of veerboot bereikt. Het paleis Drottningholm bezoek je per boot of metro en bus, en een rondvaart door de archipel laat je de eilanden zien. Sommige schepen leggen verder van het centrum aan, dus check de kade voor je boekt.

• Gamla Stan: oude binnenstad met steegjes en pleinen
• Koninklijk Paleis in Gamla Stan
• Vasamuseum: oorlogsschip uit 1628 op Djurgården
• Paleis Drottningholm en de tuinen, per boot bereikbaar
• Rondvaart door de Stockholmse archipel

Dezelfde haven als dag 33; de beschrijving en de hoogtepunten staan daar.

Helsinki is een compacte havenstad waar je veel te voet doet. Vanaf de aanlegkade bij het centrum loop je naar de Uspenski-kathedraal op het schiereiland Katajanokka en naar de Domkerk aan het Senaatsplein, een wandeling van ongeveer een kwartier. Vanaf de Marktplaats vaart een veerboot naar Suomenlinna, een zeevesting uit de achttiende eeuw die op de Werelderfgoedlijst staat. Het Designdistrict heeft ateliers, winkels en galeries. Wil je de natuur in, dan ligt Nuuksio Nationaal Park ongeveer een uur rijden van de stad. Tram en metro zijn makkelijk te gebruiken.

• Uspenski-kathedraal: rode baksteenkerk op Katajanokka
• Domkerk en Senaatsplein
• Suomenlinna: zeevesting op Werelderfgoedlijst, per veerboot
• Designdistrict: ateliers, winkels en cafés
• Nuuksio Nationaal Park: bos en meren

Tallinn heeft een van de best bewaarde middeleeuwse binnensteden van Europa, en de cruisekade ligt op loopafstand. Vanaf de kade wandel je in ongeveer tien minuten de Oude Stad in. Boven, op de Domberg Toompea, staan de Alexander Nevski-kathedraal en de Domkerk, en het uitzichtpunt bij Kohtuotsa geeft je een mooi uitzicht over de rode daken. Rond het Raadhuisplein zitten cafés en terrassen. Het KUMU-kunstmuseum ligt in het Kadriorg-park, ongeveer drie kilometer van de kade, dus daarvoor neem je de tram of een taxi.

• Oude Stad van Tallinn: Werelderfgoed
• Alexander Nevski-kathedraal op de Domberg
• Kiek in de Kök: geschutstoren in de oude stadsmuur
• Kadriorg-park en het KUMU-kunstmuseum
• Raadhuisplein: cafés en terrassen

Riga is de grootste stad van de Baltische staten en staat bekend om zijn Jugendstil, de bouwstijl van rond 1900. De Oude Stad ligt op ongeveer een kwartier lopen van de cruiseterminal, met smalle middeleeuwse straten, de Dom van Riga en het Huis van de Zwarte Hoofden, een gildehuis dat in de jaren negentig is herbouwd nadat het in de oorlog verwoest was. De mooiste Jugendstil-gevels vind je in de Albertastraat, ten noorden van de Oude Stad. De Centrale Markt is gevestigd in oude zeppelinhangars en is een goede plek voor Lettische gerechten. Wie meer wil zien, gaat per trein naar Sigulda, met kastelen en het Gauja-dal, een dagexcursie.

• Dom van Riga en de Oude Stad (Unesco)
• Jugendstil in de Albertastraat en omgeving
• Huis van de Zwarte Hoofden, herbouwd gildehuis
• Sigulda, kastelen en Gauja-dal (dagexcursie per trein)
• Lettische keuken en de Centrale Markt

Klaipėda is de enige zeehaven van Litouwen, een havenstad aan de Oostzee. De oude binnenstad ligt op loopafstand, met vakwerkhuizen en het Theaterplein als hart. Wandel langs de rivier de Danė en eet er verse vis. Een veerboot brengt je in enkele minuten naar de Koerse Schoorwal, een smalle zandtong met duinen en vissersdorpjes die op de Unesco-lijst staat. Daar vind je ook het Litouwse Zeemuseum. Het badplaatsje Palanga ligt ongeveer dertig kilometer verderop.

• Oude binnenstad van Klaipėda: vakwerkhuizen en Theaterplein
• Koerse Schoorwal: UNESCO-erfgoed met duinen, korte overtocht met de veerboot
• Verse vis langs de rivier de Danė
• Litouws Zeemuseum met aquarium en dolfijnenshow op de Schoorwal
• Palanga: badplaats met pier en botanische tuin (circa 30 km)

Het schip legt aan in Gdynia, ongeveer twintig kilometer van de oude binnenstad van Gdańsk. Met de stadstrein of een taxi ben je er in zo'n halfuur. Gdańsk is een voormalige Hanzestad met een geschiedenis van handel, architectuur en verzet. Langs de Motława staan gevels in felle kleuren, gotische kerken en de Lange Markt. Het Europees Solidariteitscentrum vertelt het verhaal van de vakbeweging die de val van het communisme inluidde. Het kathedraalpark van Oliwa en de stranden van de baai liggen op korte afstand.

• Hanzestad Gdańsk: historische binnenstad aan de Motława, ongeveer 20 km van de kade in Gdynia
• Mariakerk in Gdańsk: grootste bakstenen kerk ter wereld
• Europees Solidariteitscentrum in Gdańsk: museum over de vakbeweging
• Lange Markt en Gouden Poort in Gdańsk: winkelen en fotograferen
• Kasteel van Malbork: grootste bakstenen burcht van de Duitse Orde (circa 60 km van Gdańsk)

Rønne is de grootste plaats van het Deense eiland Bornholm, met een haven waar het schip aanmeert en een compact centrum met kleurige huizen en vakwerk. Het Bornholms Museum vertelt de geschiedenis van het eiland, en in het keramiekmuseum Hjorths Fabrik zie je het aardewerk waar Bornholm om bekend is. Buiten de stad ligt Hammershus, de grootste burchtruïne van Noord-Europa, ongeveer twintig kilometer ten noorden van Rønne en bereikbaar per bus, taxi of huurauto. Daar vlakbij ligt de kust met granietrotsen. Wie oostwaarts gaat, vindt Nexø met een vissershaven en rookovens. De vis wordt vers gerookt gegeten, vaak met radijs en een gekookt ei.

• Hammershus, de grootste burchtruïne van Noord-Europa, ongeveer 20 km ten noorden van Rønne
• Keramiekmuseum Hjorths Fabrik
• Bornholms Museum over de geschiedenis van het eiland
• Almindingen, groot bos in het midden van het eiland, ongeveer 15 km
• Gerookte vis in de rookovens bij Nexø, ongeveer 30 km

Kopenhagen ligt aan de Sont en is goed te fietsen of te belopen. De cruiseschepen leggen aan bij Oceankaj of Langelinie; bij Langelinie staat De Kleine Zeemeermin op loopafstand. Het centrum bereik je met de bus, de metro of een taxi. Nyhavn heeft de bekende gekleurde huizen langs het water, en paleis Amalienborg is de winterresidentie van de koninklijke familie. Kasteel Rosenborg heeft een park om te wandelen. Tivoli is een pretpark midden in de stad, met tuinen en avondverlichting. Een rondvaart door de kanalen geeft in een uur een goed overzicht.

• Nyhavn, gekleurde huizen langs het water
• Amalienborg, winterresidentie van de koninklijke familie
• Kasteel Rosenborg en de tuinen
• Tivoli, pretpark en tuinen
• De Kleine Zeemeermin bij Langelinie

Göteborg is de grootste havenstad van Zweden, aan de westkust. Vanaf de terminal ben je met de tram snel in het centrum, bij de Domkerk, het Universeum, een museum over natuur en wetenschap, en de houten huizen van de wijk Haga met cafés en winkels. Bij de Feskekôrka, de vismarkt in een gebouw dat op een kerk lijkt, eet je verse vis. Voor de archipel neem je een boot of tram naar eilanden als Styrsö. Combineer een stadswandeling door Haga met een boottocht door de scheren.

• Maritiman, het maritiem museum in de haven
• Haga, wijk met 19e-eeuwse houten huizen
• Vesting Bohus bij Kungälv
• Eilandhoppen in de scherenarchipel
• Feskekôrka, vishal

Leith, de havenwijk van Edinburgh, biedt direct toegang tot een van Schotlands meest karaktervolle steden. Vanaf de aanlegplek loop je naar de Royal Yacht Britannia, het voormalige koninklijke jacht dat nu open is voor bezoekers. Het historische centrum van Edinburgh ligt op ongeveer drie kilometer en is per tram of bus te bereiken, met de Royal Mile en Edinburgh Castle als hoogtepunten. Leith zelf is een havenwijk met moderne restaurants en galerieën. Bezoek eerst het jacht en pak daarna de tram naar de oude binnenstad.

• Royal Yacht Britannia, het voormalige koninklijke jacht
• Royal Mile en Edinburgh Castle
• Palace of Holyroodhouse
• Nationaal Museum van Schotland
• Arthur's Seat en Holyrood Park
• Dagtocht naar de Schotse Hooglanden

Dezelfde haven als dag 45; de beschrijving en de hoogtepunten staan daar.

Dundee is een voormalige jute- en scheepsbouwstad aan de Tay die zich heeft vernieuwd als stad van cultuur. Het V&A Dundee, een museum voor ontwerp, staat aan het water, net als de RRS Discovery, het schip van kapitein Scott. De binnenstad met winkels en restaurants ligt op loopafstand van de haven. Met wat extra tijd bezoek je Glamis Castle, ruim twintig kilometer verderop, of het badplaatsje Broughty Ferry. Combineer het museum met een wandeling langs de rivier.

• V&A Dundee: museum voor ontwerp aan de Tay
• RRS Discovery: het schip van kapitein Scott
• Glamis Castle: kasteel op ruim 20 km
• Dundee Contemporary Arts: moderne kunst
• St Andrews: middeleeuwse universiteitsstad

Aberdeen heet de Zilveren Stad, naar het grijze graniet waarvan de stad is gebouwd. Het centrum met Union Street en Marischal College ligt een paar kilometer van de haven; afhankelijk van de kade kom je er met een shuttle, bus of taxi. Het Aberdeen Maritime Museum vertelt over de visserij, de scheepsbouw en de olie uit de Noordzee. Het vissersbuurtje Footdee ligt aan de haveningang. Buiten de stad liggen Dunnottar Castle bij Stonehaven, ongeveer 25 km ten zuiden, en Balmoral Castle in Royal Deeside, ongeveer 90 km verderop. De whiskydistilleerderijen van Speyside liggen ruim een uur rijden.

• Aberdeen Maritime Museum
• Union Street en Marischal College in graniet
• Dunnottar Castle bij Stonehaven
• Balmoral Castle in Royal Deeside (excursie)
• Whiskyroute door Speyside (excursie)

Invergordon ligt aan de Cromarty Firth, een van de diepste natuurlijke havens van Schotland, en was lang een marinebasis. In het stadje zie je muurschilderingen op de gevels, en de kade ligt op loopafstand van de hoofdstraat. Ga op excursie naar Loch Ness en Urquhart Castle, naar Dunrobin Castle of naar een whiskydistilleerij in de buurt, zoals Dalmore in Alness of Glenmorangie in Tain. In de Moray Firth zwemmen tuimelaars, en er vertrekken bootjes om ze te zien.

• Loch Ness en Urquhart Castle
• Dunrobin Castle
• Whiskydistilleerijen Dalmore en Glenmorangie
• Muurschilderingen in Invergordon
• Tuimelaars zien vanaf een boot in de Moray Firth

Oban is een kuststadje aan de westkust van Schotland en de vertrekplaats van veerboten naar de Hebriden. Het centrum ligt op loopafstand van de haven. Boven de stad staat McCaig's Tower, een ronde toren van rond 1900 met uitzicht over de baai, en Oban Distillery ligt midden in het centrum. Per boot kom je op Mull, en vanaf daar naar Staffa met Fingal's Cave. Glencoe ligt op ongeveer drie kwartier rijden, Dunstaffnage Castle op een paar kilometer van de stad. Grote schepen liggen voor anker in de baai.

• McCaig's Tower met uitzicht over de baai
• Oban Distillery in het centrum
• Veerboot naar Mull en Staffa met Fingal's Cave
• Dunstaffnage Castle
• Glencoe, bergvallei op ongeveer drie kwartier rijden

Greenock is een havenstad aan de Clyde en de plek waar de grote schepen aanleggen voor Glasgow. Het centrum ligt op ongeveer tien tot vijftien minuten lopen van de terminal. Het McLean Museum vertelt over de lokale geschiedenis en de scheepsbouw. Op Lyle Hill staat een groot Lotharings kruis, ter herinnering aan de Franse zeelieden die in de Tweede Wereldoorlog vanuit deze haven vertrokken, met uitzicht over de Clyde. Newark Castle in Port Glasgow, ruim 3 kilometer verderop, is een kasteel uit de vijftiende en zestiende eeuw. Neem de trein of bus naar Glasgow (ongeveer 35 kilometer) of naar Loch Lomond.

• McLean Museum en kunstgalerie
• Lyle Hill met het Lotharings kruis en uitzicht over de Clyde
• Newark Castle in Port Glasgow
• Loch Lomond (excursie)
• Kelvingrove Art Gallery in Glasgow (35 km)
• Glasgow Cathedral en de Necropolis (35 km)

Douglas is de hoofdstad van het Isle of Man, aan een brede baai aan de oostkant van het eiland. De aanlegplaats ligt dicht bij het centrum. Langs de baai loopt een lange promenade met negentiende-eeuwse hotels, waar paardentrams rijden. Het Manx Museum vertelt de geschiedenis van het eiland, van de Vikingen tot nu. In de stad staan het Gaiety Theatre en de Villa Marina. Vanuit Douglas vertrekken ook de stoomtrein naar Port Erin en de elektrische tram naar Laxey. Daar draait het Laxey Wheel, het grootste werkende waterrad ter wereld. Peel en Peel Castle liggen aan de westkant, ongeveer een halfuur rijden.

• Stoomtrein van Douglas naar Port Erin
• Paardentram langs de promenade
• Laxey Wheel: groot waterrad bij Laxey (12 km)
• Manx Museum: geschiedenis van het eiland
• Peel Castle: middeleeuwse burcht bij Peel (excursie)

Dublin ligt aan de monding van de Liffey, en het centrum ligt ongeveer 3 km van de cruisekade; je gaat met een shuttle, bus of taxi. In de stad loop je langs Georgiaanse pleinen en over Grafton Street. Trinity College bewaart het Book of Kells, en het Guinness Storehouse vertelt hoe het bier wordt gebrouwen. Temple Bar is de uitgaanswijk met pubs en live muziek. Dublin Castle en de St. Patrick's Cathedral liggen dicht bij elkaar in het oude centrum. Glendalough in de Wicklow Mountains, met een middeleeuwse kloosternederzetting, ligt ongeveer 50 km ten zuiden en is een halve dagexcursie.

• Trinity College en het Book of Kells
• Guinness Storehouse
• Dublin Castle
• St. Patrick's Cathedral
• Glendalough in de Wicklow Mountains (excursie)

Dezelfde haven als dag 54; de beschrijving en de hoogtepunten staan daar.

Cork is de tweede stad van Ierland, aan de rivier de Lee. Grote cruiseschepen leggen niet in de stad zelf aan maar in Cobh, ongeveer vijfentwintig kilometer verderop; vanaf de kade pak je de trein of een taxi naar het centrum. In de stad loop je over de overdekte English Market, langs de Crawford Art Gallery en naar de kerk van Shandon met zijn bekende klokken. Blarney Castle ligt op ongeveer tien kilometer van het centrum, en het wildpark op Fota Island ligt vlak bij Cobh. Velen plannen een dagtocht naar het havenstadje Kinsale aan de zuidkust.

• Blarney Castle en de Blarney Stone
• English Market, overdekte markthal
• Wildpark op Fota Island
• Sint-Finbarrekathedraal
• Ierse whiskey en lokale brouwerijen proeven

Bantry ligt aan het eind van Bantry Bay, een lange baai aan de wilde zuidwestkust van Ierland. Het schip ligt voor anker en je gaat per tender aan wal. Vanaf de kade loop je in een paar minuten naar het centrum met pubs en winkeltjes. Bantry House, een landhuis uit de achttiende eeuw met tuinen en uitzicht over de baai, ligt vlak buiten het dorp. Voor een langere dag zijn Garnish Island bij Glengarriff en het Beara-schiereiland per taxi of excursie bereikbaar.

• Bantry House: landhuis uit de 18e eeuw met tuinen
• Bantry Bay: wandelingen langs het water
• Garnish Island bij Glengarriff: tuineiland
• Caha Mountains op het Beara-schiereiland
• Ierse pubs in het centrum

Foynes is een klein dorp aan de monding van de Shannon met een bijzondere luchtvaartgeschiedenis. In de jaren dertig en veertig was het de Europese uitvalsbasis van de transatlantische vliegboten, en het Foynes Flying Boat Museum vertelt dat verhaal. Verder ligt het dorp langs het water, met een paar pubs waar je kunt lunchen met uitzicht op de rivier. Voor meer stad ga je naar Limerick, ongeveer 35 kilometer verderop, met de bus of een excursie. Adare, een fotogeniek dorp met rieten daken, ligt op ongeveer 35 minuten rijden. Limerick en Adare bereik je met een excursie, de bus of een taxi.

• King John's Castle in Limerick
• Hunt Museum in Limerick, kunst en oudheden
• Adare, dorp met rieten daken
• St. Mary's Cathedral in Limerick
• Cliffs of Moher, lange dagtocht van ruim twee uur rijden

Killybegs is een van de grootste vissershavens van Ierland, in het zuidwesten van County Donegal. Aan de kade liggen trawlers, en in het dorp vind je pubs en kleine winkels. De Slieve League, met kliffen die tot ongeveer 600 meter boven zee uitsteken en tot de hoogste van Europa horen, ligt op ongeveer 35 kilometer en is een populaire excursie. Donegal Town met zijn kasteel ligt op ongeveer 30 kilometer, en Glenveagh National Park op ruim anderhalf uur rijden. Het dorp loop je zo rond, voor de Slieve League heb je een excursie of een huurauto nodig.

• Slieve League: een van de hoogste zeekliffen van Europa, ongeveer 35 km (excursie)
• Donegal Castle in Donegal Town, ongeveer 30 km (excursie)
• Glenveagh National Park: kasteel en bergen, ruim anderhalf uur rijden
• Teelin: uitzicht op de kust bij de Slieve League (excursie)
• Visserijhaven met trawlers

Belfast is de hoofdstad van Noord-Ierland en staat bekend om zijn scheepsbouwverleden. Titanic Belfast, het museum op de plek waar het beroemde schip werd gebouwd, is een van de beste bezienswaardigheden. In het centrum, ongeveer twee kilometer van de kade, vind je het Cathedral Quarter met galerijen en winkels. Het Ulster Museum met kunst en natuurhistorie ligt bij de botanische tuin. Carrickfergus Castle ligt ongeveer vijftien kilometer noordelijk. Giant's Causeway en de whiskystokerij van Bushmills liggen ruim tachtig kilometer verderop en vragen een lange dag.

• Titanic Belfast, museum over het schip
• Carrickfergus Castle, ongeveer 15 km
• Ulster Museum en botanische tuin
• Whiskystokerij van Bushmills (dagexcursie)
• Giant's Causeway, basaltkust (dagexcursie)

Dezelfde haven als dag 61; de beschrijving en de hoogtepunten staan daar.

Fowey is een havenstadje in Cornwall, aan de monding van de rivier Fowey. De schrijfster Daphne du Maurier woonde en werkte hier, en ze liet zich door de streek inspireren voor haar romans. De smalle straatjes met oude huizen liggen direct aan het water. Bezoek de kerk van St. Fimbarrus of wandel naar het strand van Readymoney Cove. Grote schepen ankeren in de baai, dus je gaat met de tender aan land. Veel bezoekers wandelen door het centrum, bezoeken de winkeltjes en nemen een kopje thee of een pasty in een café.

• Eden Project: grote kassen met planten uit de hele wereld
• Readymoney Cove: klein strand vlak bij Fowey
• Polperro: vissersdorp met smalle straatjes
• Lanhydrock House: landhuis met grote tuinen
• Kerk van St. Fimbarrus in Fowey

Portsmouth is al eeuwen de thuishaven van de Royal Navy. In het Historic Dockyard liggen HMS Victory, het vlaggenschip van Nelson in de slag bij Trafalgar, en de Mary Rose, het schip van Hendrik VIII dat in 1545 zonk en in 1982 werd gelicht. Het Dockyard ligt een paar kilometer van de cruiseterminal, dus reken op een shuttle of taxi. In Old Portsmouth loop je langs de Camber naar Southsea Castle en de promenade met uitzicht op het Solent. Bij Gunwharf Quays, naast de Spinnaker Tower, zitten winkels en restaurants. Wie liever het binnenland in gaat, kan een dagtocht naar Stonehenge boeken.

• Historic Dockyard met HMS Victory en de Mary Rose
• Spinnaker Tower
• Winkelen bij Gunwharf Quays
• Dagtocht naar Stonehenge en Salisbury
• Veerboot naar het Isle of Wight