15-daagse Zuid-Amerika cruise met Holland America Line Oosterdam

San Antonio is de grootste containerhaven van Chili en voor cruiseschepen de haven voor Santiago, dat ongeveer twee uur rijden landinwaarts ligt. Het stadje zelf is klein, dus boek een excursie. Valparaíso en Viña del Mar liggen ongeveer anderhalf uur rijden naar het noorden. De wijnstreek Casablanca ligt op de route naar Santiago en de Maipo-vallei, met bekende wijnhuizen, ligt vlak bij de hoofdstad. Wie in San Antonio blijft, eet verse vis bij de visserskade.

• Santiago, centrum met Plaza de Armas (ongeveer twee uur)
• Valparaíso, Unesco-werelderfgoed (ongeveer anderhalf uur)
• Viña del Mar, strand en promenade
• Casablanca-vallei, wijnproeverij
• Maipo-vallei, wijnhuizen bij Santiago

Puerto Montt is de toegangspoort tot het Chileense merengebied en tot Chiloé. De stad zelf is meer werkhaven dan toeristenplaats: kleurrijke houten paalwoningen langs het water, en aan de rand de vismarkt van Angelmó, waar je curanto eet en handwerk uit de regio koopt. De meeste uitstapjes gaan de stad uit. Op een uur rijden ligt Puerto Varas aan het Llanquihuemeer, gebouwd door Duitse kolonisten en nog altijd herkenbaar aan de houtbouw, met de kegel van vulkaan Osorno erachter. Iets verder liggen de watervallen van Petrohué in nationaal park Vicente Pérez Rosales. De andere kant op ligt Chiloé, bekend om zijn houten kerken op de werelderfgoedlijst en om een eilandcultuur die weinig met het vasteland gemeen heeft. Het centrum van Puerto Montt is te voet te doen vanaf de kade. Reken op wisselvallig weer, want dit is een van de natste streken van Chili.

• Vulkaan Osorno boven het Llanquihuemeer
• Vismarkt van Angelmó, curanto en zeevruchten
• Puerto Varas, Duitse koloniale houtbouw
• Watervallen van Petrohué in Vicente Pérez Rosales
• Chiloé, houten kerken op de werelderfgoedlijst

Puerto Chacabuco ligt in de regio Aysén, diep in het zuiden van Chili. Het is een werkhaven voor de zalmkwekerij en de houtindustrie, een klein plaatsje met verder niets. Je gaat hier van boord om het achterland in te trekken. Wat wel dichtbij ligt, is het dal van de Río Simpson, een half uur rijden. Het is een natuurreservaat met watervallen die van de rotswanden komen en bossen van zuidelijke beuk. Het privépark Aiken del Sur heeft aangelegde paden langs watervallen en een meer, en wordt door de meeste excursies aangedaan. Puerto Aysén zelf, vijftien kilometer verderop, heeft een lange hangbrug over de rivier en verder de gewone bedrijvigheid van een Chileens provinciestadje. Twee dingen die vaak te dichtbij worden voorgesteld. De marmergrotten bij het Lago General Carrera liggen vier tot vijf uur rijden naar het zuiden over de Carretera Austral, dat haal je niet binnen een aanloopdag. En de Laguna San Rafael is een boottocht van een uur of vijf enkele reis, alleen te doen als je schip er zelf heen vaart. Het regent hier vaak. Neem een jas mee en reken niet op zon.

• Río Simpson, watervallen op een half uur
• Aiken del Sur, paden door het beukenbos
• Hangbrug bij Puerto Aysén
• Marmergrotten: 4 tot 5 uur enkele reis, niet haalbaar
• Natte streek, jas mee

De Chileense fjorden zijn een vaardag, of eigenlijk twee. Het schip vaart door een doolhof van kanalen tussen de eilanden voor de kust van Patagonië, waar bijna niemand woont en het bos tot aan het water komt. Het mooiste moment is de Amaliagletsjer, die vanaf het ijsveld naar beneden komt tot in het water. Grote schepen varen er de baai voor in en draaien rond, zodat iedereen kijkt. Onderweg passeer je de Angostura Inglesa, een doorgang die op het smalste punt nog geen tweehonderd meter breed is. Het schip gaat daar langzaam doorheen, vaak met een loods aan boord, en je kijkt aan beide kanten tegen de rotsen aan. Reken op grijs, regen en wind. Dit is een van de natste streken ter wereld en de zon is hier uitzondering, geen regel. Neem een jas mee en ga toch naar buiten, want binnen achter glas mis je het. Twee dingen die vaak verkeerd worden voorgesteld: de Perito Moreno-gletsjer ligt in Argentinië en is vanaf een schip niet te bezoeken, en de marmergrotten liggen driehonderd kilometer landinwaarts.

• Amaliagletsjer tot in het water
• Angostura Inglesa, doorgang van 200 meter
• Reken op regen en wind, ga toch naar buiten
• Condors en albatrossen boven de kanalen
• Vaardagen zonder aanlegplaats

De Pío XI-gletsjer, ook Brüggen genoemd, is de grootste gletsjer van het zuidelijk halfrond buiten Antarctica en een van de weinige in Patagonië die nog groeit. Het is geen havenplaats maar een natuurgebied in het Nationaal Park Bernardo O'Higgins, waar de ijswand tot in het fjord reikt. Je ziet het ijsfront vanaf het schip of tijdens een zodiactocht, als de omstandigheden het toelaten. Af en toe breken er brokken ijs af met een dreun.

• Pío XI-gletsjer, ijsfront vanaf het schip of de zodiac
• Een van de weinige groeiende gletsjers van Patagonië
• Zuidelijk Patagonisch IJsveld, een van de grootste ijsmassa's buiten de poolgebieden
• Gletsjerfronten fotograferen vanaf dek

De Straat van Magellaan scheidt het vasteland van Zuid-Amerika van Vuurland, en schepen leggen hier aan bij Punta Arenas. Het centrum met de Plaza Muñoz Gamero en de monumentale begraafplaats ligt op loopafstand van de kade. Het Museo Nao Victoria toont replica's van de schepen van Magellaan en Shackleton. Fuerte Bulnes, de eerste Chileense nederzetting aan de straat, ligt ongeveer 60 km zuidwaarts. Pinguïns zie je bij Seno Otway, of op Isla Magdalena met een boot van ongeveer twee uur. Torres del Paine ligt honderden kilometers verderop en is geen uitstap voor een cruisedag.

• Magellaanpinguïns bij Seno Otway (excursie, ongeveer 70 km)
• Isla Magdalena: pinguïns, boot van ongeveer twee uur
• Museo Nao Victoria, replica's van historische schepen
• Fuerte Bulnes, eerste nederzetting aan de straat (ongeveer 60 km)
• Plaza Muñoz Gamero in Punta Arenas
• Cementerio Municipal met cipressen

Punta Arenas is de meest zuidelijke stad van continentaal Chili, aan de Straat van Magellaan, en dient als toegangspoort tot Patagonië en Antarctica. Het compacte stadscentrum ligt op loopafstand van de haven en biedt het Museo Regional Salesiano, waar je meer leert over de geschiedenis van Tierra del Fuego en de vroegere Europese kolonisten. Het naburige Monumento al Ovejero eert de schapenherders die deze streek vormden. Voor vogelaars en natuurliefhebbers is een bootexcursie naar Isla Magdalena met zijn pinguïnkolonie een populaire dagactiviteit. Combineer een stadswandeling met een pinguïnuitstapje of gebruik de dag om je voor te bereiden op een reis naar Antarctica.

• Isla Magdalena: pinguïnkolonie, per boot over de Straat van Magellaan
• Museo Salesiano Maggiorino Borgatello
• Plaza Muñoz Gamero, het hoofdplein
• Cementerio Municipal Sara Braun met zijn cipressen
• Mirador Cerro la Cruz: uitzicht over de stad en de Straat van Magellaan

Ushuaia ligt aan het Beagle-kanaal, met de bergen van de Andes direct achter de stad. Het is de zuidelijkste stad van Argentinië, en het vertrekpunt voor veel reizen naar Antarctica. Het centrum ligt op loopafstand van de kade, met de hoofdstraat vol winkels en restaurants. Het Museo Marítimo y del Presidio is gevestigd in de voormalige gevangenis van de stad. Met een taxi kom je bij de Martial-gletsjer boven de stad, met uitzicht over het kanaal. Het nationaal park Vuurland ligt ongeveer twintig minuten rijden en is de gebruikelijke excursie. Vanaf het water zie je op een boottocht over het Beagle-kanaal zeeleeuwen en vogels bij de eilandjes.

• Nationaal park Vuurland
• Boottocht over het Beagle-kanaal, met zeeleeuwen
• Trein van het Einde van de Wereld door het nationaal park
• Museo Marítimo y del Presidio
• Martial-gletsjer met uitzicht over het kanaal

Kaap Hoorn is geen aanloophaven maar een vaardag. Het is de zuidelijke punt van Hoorneiland, het laatste stukje land van de Chileense archipel voordat de Drakepassage begint. De naam komt van de Nederlandse stad Hoorn: Willem Schouten rondde de kaap in 1616 en vernoemde hem naar zijn geboorteplaats. Wat een schip hier doet hangt volledig van het weer af. Bij rustige zee vaart de kapitein dicht langs de rotswand, soms rond het eiland heen, en sta je een halfuur op dek naar de kaap te kijken. Bij zware zee gaat het schip er op afstand voorbij of wordt de route omgelegd via het Beaglekanaal. Dat is geen slechte planning maar gezond verstand: hier komen de Grote Oceaan en de Atlantische Oceaan samen zonder land ertussen, en de golven kunnen er hoog worden. Op het eiland staan een vuurtoren met een bemand marinestation, een kapel en het albatrosmonument voor de zeelieden die hier zijn omgekomen. Aan land gaan doen alleen kleine expeditieschepen, en ook dan alleen bij uitzonderlijk rustig weer. Kleed je warm aan en houd je camera vast. Het waait hier bijna altijd, ook in de zuidelijke zomer.

• Zuidelijkste punt van Zuid-Amerika, in 1616 vernoemd naar Hoorn
• Vaardag: langsvaren, niet aanleggen
• Albatrosmonument voor omgekomen zeelieden
• Vuurtoren met bemand marinestation op Hoorneiland
• Open dek, wind en kou, ook in de zomer

Stanley is de hoofdstad van de Falklandeilanden, een klein Brits aandoend stadje met gekleurde daken. Het schip ligt voor anker en je gaat met de tender aan land. In het centrum staan de Christ Church Cathedral met de boog van walvisbeenderen ervoor, Government House en het museum bij de oude scheepswerf. Gypsy Cove, ongeveer zes kilometer buiten de stad, is bekend om de Magelhaenpinguïns. Volunteer Point met de koningspinguïns is een lange tocht met een terreinwagen. Ook rondleidingen over de slagvelden van 1982 zijn populair. Je wandelt zelf door de stad en eet gebakken vis met friet.

• Christ Church Cathedral met de boog van walvisbeenderen
• Museum bij de oude scheepswerf
• Gypsy Cove, Magelhaenpinguïns
• Volunteer Point, koningspinguïns, lange excursie met een terreinwagen
• Rondleiding over de slagvelden van 1982

Montevideo ligt aan de Río de la Plata, met Europese gebouwen en een Zuid-Amerikaanse sfeer. De haven ligt naast de Ciudad Vieja, het oude centrum, dus je loopt zo naar Plaza Independencia, de Puerta de la Ciudadela en het Teatro Solís. Het Mercado del Puerto ligt vlak bij de kade en staat bekend om zijn grillrestaurants. Langs de Rambla, de boulevard langs het water, ga je oostwaarts naar de stranden, waaronder Pocitos op ongeveer 8 km. Het Palacio Legislativo en het Museo del Carnaval liggen op korte afstand met een taxi of bus.

• Teatro Solís, het oudste theater van de stad
• Museo del Carnaval, over carnaval en candombe
• Palacio Legislativo, gebouw uit marmer
• Plaza Independencia en de Puerta de la Ciudadela
• Mercado del Puerto, grillrestaurants bij de kade

Buenos Aires is een grote stad met een Europese uitstraling, en dat zie je vooral in het centrum en in wijken als Recoleta. De cruiseterminal ligt bij Puerto Madero, op ongeveer twee kilometer van het Plaza de Mayo. Dat is te lopen, maar bij warm weer is een taxi prettiger. Op het Plaza de Mayo staat de Casa Rosada, het presidentiële paleis. Vanaf daar loop je naar San Telmo, met zijn antiekmarkt op zondag, en naar de kleurige huisjes van La Boca. Blijf in La Boca bij de toeristische straat Caminito, want de rest van de wijk is minder geschikt voor een wandeling. Het Teatro Colón is een van de bekendste operahuizen ter wereld en is met een rondleiding te bezoeken. Op de begraafplaats van Recoleta ligt onder anderen Evita Perón. Wie een dagje uit wil, kan met een excursie naar een estancia op de pampa, met een barbecue en paardrijden.

• Casa Rosada aan het Plaza de Mayo
• MALBA, museum voor Latijns-Amerikaanse kunst
• La Boca en de straat Caminito
• Teatro Colón, rondleiding door het operahuis
• Estancia-excursie met gaucho's op de pampa